Wat is een OS?

Door Ruudjah op dinsdag 12 mei 2009 19:59 - Reacties (21)
Categorie: OS, Views: 7.142

Toen ik begon op een MSX-2 homecomputer, wist ik niet eens dat er zoiets als een OS bestond. Later, wanneer er een auto voor de deur stopte met een pa die een grote doos in zijn handen had, begon ik in te zien dat er zoiets als [1] een programma bestaat om programma’s mee te starten. In die doos zat een heuse Escom 486 met 4 echte megabytes aan geheugen, waar windows 3.11 tevreden mee was.

http://tweakers.net/ext/f/85LoWDMBhQ8o2hXtXZ98ZHzN/full.png

Een pentium 3 was het vervolg, deze computer zat k in een doos, en ging ook direct aan na de kabels te hebben geprikt. Vervolgens, een paar minuten wachten weiter, ging k deze computer trouw wachten op invoer van iemand, met een mooi blauw scherm met overall kleine plaatjes. Ik wist inmiddels heel erg goed dat je zoiets als programma’s hebt, want ik kon toen programmeren in basic, quaken, whacky wheels spelen, typen in word en internetten met het blauwe e-plaatje.

Dat kon op n of andere manier door iets wat windows heet. Maar ik had geen interesse noch noodzaak om te weten te komen h en wrom nou precies “windows”.

Nu, jaren later, heb ik die interesse wel. Echter, ik kan de vraag: “wat is een OS” alleen nog steeds niet 100% zelfverzekerd goed beantwoorden. Een hoop antwoorden die ik heb bedacht, zijn niet de goede antwoorden. Enerzijds omdat een OS veranderd, anderzijds omdat mijn begrip steeds beter wordt.
[2] Een OS is een set veelgebruikte functies voor programma’s, zodat functies niet vaker hoeven worden geimplementeerd.

Dat is wat ik tot voor kort dacht.

Tot een vriend van me op dit verhaal attendeerde, geschreven door Neil Stephensonoverigens makkelijk te vinden op het web met creatief googelen. Ik heb het gelezen, nogmaals gelezen, en nogmaals goed gelezen. Hoewel geschreven in 1998, misschien wel n op het hoogtepunt van de actualiteit met Mac OS 10.6, Windows 7 en Ubuntu Jacky Jackalope.

Wt een verhaal.

Er worden hier rake klappen uitgedeeld aan mijn perceptie van wat nu precies een OS is. ntje die lekker aankwam:
“Most people who shop for OSes (if they bother to shop at all) are comparing not the underlying functions but the superficial look and feel. The average buyer of an OS is not really paying for, and is not especially interested in, the low-level code that allocates memory or writes bytes onto the disk. What we're really buying is a system of metaphors. And--much more important--what we're buying into is the underlying assumption that metaphors are a good way to deal with the world.”
http://tweakers.net/ext/f/8FcljaxXYHLfKoduh8Uj5Gua/full.jpg

Het verhaal (niet deze quote) maakt niet alleen duidelijk wat een OS precies is, maar het geeft ook een onbetaalbare blik op hoe nu precies de operating system markt in elkaar steekt. Neem nu deze:
“Why, then, do I say that Microsoft is not such a great operating systems company? Because the very nature of operating systems is such that it is senseless for them to be developed and owned by a specific company. It's a thankless job to begin with. Applications create possibilities for millions of credulous users, whereas OSes impose limitations on thousands of grumpy coders, and so OS-makers will forever be on the shit-list of anyone who counts for anything in the high-tech world. Applications get used by people whose big problem is understanding all of their features, whereas OSes get hacked by coders who are annoyed by their limitations. The OS business has been good to Microsoft only insofar as it has given them the money they needed to launch a really good applications software business and to hire a lot of smart researchers. Now it really ought to be jettisoned, like a spent booster stage from a rocket. The big question is whether Microsoft is capable of doing this. Or is it addicted to OS sales in the same way as Apple is to selling hardware?”
Om het simpel te stellen: Een OS is een set API’s (functionaliteit). Functionaliteit die developers (van linus op z’n zolderkamer, tot Big Corp. met een leger aan devvers) willen uitbreiden. Daaruit volgt dat het idioterie is om deze API’s proprietair te houden (lees: closed source). Windows en Mac OS (of ieder ander OS) closed houden is daarom per definitie een designfout. Omdat het veelgebruikte functionaliteit betreft die, geve het tijd, tch wel open worden geimplementeerd, en, niet onbelangrijk: de developers moeten het kunnen uitbreiden, wat bij een gesloten systeem near-impossible is. Getuige de vele OSS OS projecten.

We gaan even verder op [3] “Een OS is een set API’s”. Dat is zo, maar niet helemaal volledig denk ik. Er mist nog iets bij van de GUI, en de gebundelde programma’s. Van de GUI kunnen we stellen dat dit bij de API’s hoort. Van een configuratiescherm om je lokale instellingen te doen, tot het vrijgeven van een API die de standaard windows tekent, zoals een simpele messagebox en de bekende balk met minimize, maximize en close. De gebundelde programma’s zijn in feite ook niet meer dan veruit gegeneraliseerde programma’s, voor de meest voorkomende taken. Zoals bijvoorbeeld wordpad, paint, notepad, defraggen, vul maar in. In feite past dat ook in het “Een OS is een set API’s”. Een iets eloquentere poging: [4]Een OS is een set veelgebruikte functionaliteit voor developers en eindgebuikers”. Maar ik twijfel er niet aan of ook deze poging gaat k ooit voor de leeuwen. Misschien wel door jouw.

http://tweakers.net/ext/f/vF6eq14QYKfMHbbcDMNn2RHI/full.jpg

Als toetje wil ik jullie graag nog deze meegeven uit het verhaal.
“There are only two ways to sell a product: price and features. When OSes are free, OS companies cannot compete on price, and so they compete on features. This means that they are always trying to outdo each other writing code that, until recently, was not considered to be part of an OS at all: stuff like GUIs. This explains a lot about how these companies behave.

It explains why Microsoft added a browser to their OS, for example. It is easy to get free browsers, just as to get free OSes. If browsers are free, and OSes are free, it would seem that there is no way to make money from browsers or OSes. But if you can integrate a browser into the OS and thereby imbue both of them with new features, you have a salable product.

Setting aside, for the moment, the fact that this makes government anti-trust lawyers really mad, this strategy makes sense. At least, it makes sense if you assume (as Microsoft's management appears to) that the OS has to be protected at all costs. The real question is whether every new technological trend that comes down the pike ought to be used as a crutch to maintain the OS's dominant position. Confronted with the Web phenomenon, Microsoft had to develop a really good web browser, and they did. But then they had a choice: they could have made that browser work on many different OSes, which would give Microsoft a strong position in the Internet world no matter what happened to their OS market share. Or they could make the browser one with the OS, gambling that this would make the OS look so modern and sexy that it would help to preserve their dominance in that market. The problem is that when Microsoft's OS position begins to erode (and since it is currently at something like ninety percent, it can't go anywhere but down) it will drag everything else down with it.”

Usability award

Door Ruudjah op donderdag 7 mei 2009 22:44 - Reacties (30)
Categorie: Usability, Views: 5.678

Ik moest een reis plannen met de trein naar Alkmaar. Ik wooon in Amsterdam-Noord, dus ik kan kiezen om de trein te pakken op Amsterdam Centraal, of Zaanstad. Dus: ns.nl, invoe... hier gaat het mis. Omdat je de reis geografisch planned, check je eerst natuurlijk even google maps. Wat zie ik: 15 minuten fietsen naar Amsterdam centraal en 15 minuten naar Zaanstad. Zaanstad is goedkoper, dus begin ik in Zaanstad. Ik voer dus bij het ‘van’ vakje Zaanstad in. Maar dat veranderde mijn browser automagisch, heel vervelend, naar Zaandam! Ik wil niet beginnen in Zaandam, maar Zaanstad. Dat staat namelijk op mijn google maps aangegeven. (ik kijk/focus natuurlijk naar het station, en niet naar de periferie, en ik zie Zaandam staan). Dus probeer ik het nog een keer, en weer hetzelfde: Zaandam wordt er automagisch ingevuld. Nu begint er een kriebel over mijnrug te lopen.

http://tweakers.net/ext/f/eXl0QYU94P37Nlytjz6p7vJt/full.png
ja, ook hier staat Zaandam & Zaanstad aangegeven. Maar als je gefocust/gericht bent op de trein, dan let je er simpelweg niet op

Ik mag van de NS niet naar Zaanstad, en daar is toch echt een station! Zou... zou zaanstad Zaandam _zijn_? Even inzoomen (nadat je weer een tab opent, naar google maps gaat, erheen scrollt, inzoomt). En jawel, station Zaandam is in Zaanstad. Goeiemorgen!

http://tweakers.net/ext/f/P3KWMGsr7NkAFMnYJcDlsR4l/full.png

Ik wist cht niet dat Zaandam == Zaanstad, blijkbaar. Ik kan mezelf omschrijven als redelijk intelligente usert (zonder arrogant te worden). Ik had google maps nodig om uberhaupt een geschikt beginstation te vinden. Daarna kon ik dat beginstation niet eens vinden op ns.nl.
Had ik nu moeten weten dat Zaandam == Zaanstad? Er zijn genoeg steden in Nederland die erg op elkaar lijken. Niet verwonderlijk dat de OpenTTD Town Name Generator erg goed werkt in OpenTTD, voor Nederlandse namen. Ervan uitgaan dat n stad twee namen heeft, is niet bijster handig. Natuurlijk, Den Bosch en Den Haag hebben meer dan n officiele naam, maar dat soort steden zijn dun gezaaid.
Dan verschijnt, na een beetje ‘guessen’ en uitzoeken (uitfrutselen) dan toch de gewenste geplande reis. Mt:

http://tweakers.net/ext/f/7ZknkgSaeGEogFVK09JDHGre/full.png

Je voelt hem al aankomen. Een website dat het nodig vind om-:
  • mij google maps noodzakelijk te laten gebruiken
  • opeens zonder een fatsoenlijke alias of mededeling het nodig vind mijn beginplaats te wijzigen
  • mij (een ‘domme usert’ dus) niet opvoedt dat Zaandam blijkbaar Zaanstad is (of daar een station heeft)
- gaat geen usability award van mij krijgen. En dan ga ik nog niet eens beginnen over de ontzettend beroerde mobiele site. Ze hbben in ieder geval een mobiele site. Maar da’s genoeg stof voor een vervolg posting.
Eerst even lekker doorzagen over die usability award, daar wil ik ook nog even over ranten (voel mijn frustratie :+). Wat opvallend is, en wat ik me net ook realiseerde, is dat usability soms ambigu is. In mijn vorige posting en deze posting heb ik usability geinterpreteerd/neergezet als “bruikbaarheid van software”. Je hebt ook “accessability” (bruikbaarheid van software voor mensen met fysiek andere mogelijkheden"), wat nogal eens verward wordt met usability. Ik wist ook niet direct of die usability award nou bedoeld was in de zin van accessability of usability. Staat ook niet duidelijk op de site.

Dit is natuurlijk een soort van zeurverhaal, dat begrijp ik ook. Maar heb ik dan niet minder een punt, en is software gewoon nog niet goed genoeg? Teveel imperfecties die je het leven zuur maken? Of sla ik hier de plank gewoon mis, en ben ik aan het raaskallen?

Visueel of Textueel - wat ben jij?

Door Ruudjah op maandag 4 mei 2009 16:41 - Reacties (22)
Categorie: Usability, Views: 4.686

Office 2007 is ‘great’. Waarom? Mijn denkpatroon werkt niet alleen textueel, maar ook visueel. Hersenen passen een soort van patroonherkenning toe, waardoor je een teskt asl dit geowwon geod leesst, terwijjl hte bol vna de spelfauten staat. Hetzelfde gebeurt als je met de ogen over een textueel menu heen skimt, zoals bijvoorbeeld deze:

http://tweakers.net/ext/f/Wi8ChR9xlKK3izcznTGPyNKj/full.png

Microsoft heeft een leger aan UI developers in dienst. Dit legertje developers heeft dit goed begrepen, en heeft daarom de textuele en visuele elementen van een menu gecombineerd tot n geheel:

http://tweakers.net/ext/f/UjiMvbYnkD0Y8JKQ7yIHvPG6/full.png

Als je een textueel of visueel georienteerd denker bent, werkt dit skimmen altijd, en kan je effectief de functie vinden die je zoekt. De orientatie van hersenen is bij iedereen verschillend. Sommige mensen hebben hun visuele herkenning getraind, en zullen dus op icoontjes en kleuren en vormen focussen, terwijl anderen juist op teksten focussen. Dit zou je voor kunnen stellen met een lijn, met aan het ene uiterste de visuele herkenning, en de andere uiterste de tekstuele herkenning.

http://tweakers.net/ext/f/WmTd0UXWKMFg8iwjSeoUnvUr/full.png


De tweakers.net tracker heb ik geheel uitgeschakeld. Dit gebruik ik toch niet, en aangezien ik meer visueel georienteerd ben zorgt het slecht voor clutter als ik de informatie op tweakers.net scan (skim).

http://tweakers.net/ext/f/Hqp0VS2XgrSp73CWaonokpHN/full.png

Interresant word het als je hier de office 2007 interface naast legt, of beter: eroverheen legt. Dan zie je dat er niet zo heel erg veel verschillen zijn. Boven het menu, eronder de content, en daaronder een statusbalk. Office heeft alleen de functies ondergeschikt aan de tab logisch en kleiner in icoontjes geordend;

http://tweakers.net/ext/f/4M35QHCyvTWxU9SQW4qX8Dzk/full.png

Tweakers.net maakt nog gebruik van ouderwetse uitklapmenu’s. Qua ruimte neemt de ribbon meer hoogteruimte in beslag. Het heeft wel als groot voordeel dat de functionaliteiten visueel n textueel weergegeven worden. Dit is niet het geval bij het Tweakers.net menu. Omdat ik persoonlijk behoorlijk visueel ben ingesteld (ik raak bijvoorbeeld even in de war als een collega een klasse in C# heeft veranderd, zodat de visuele structuur is gewijzigd), moet ik iedere keer weer heel goed kijken wat ik wil doen. Het zal er natuurlijk mee te maken hebben dat ik minder vaak het Tweakers.net menu gebruik, maar dan nog is er eigenlijk nooit sprake van automatische patroonherkenning. Ik moet echt met mijn volle aandacht erbij het juiste item uit het menu aanklikken.

Overigens was ik zeer positief verbaasd dat de ontwikkelaars van Ubuntu Gnome hier blijkbaar al rekening mee hebben gehouden. Je kan bij de instellingen van je buroblad daar simpelweg aangeven wat je zelf het prettigst vind werken! Zie hier:

http://tweakers.net/ext/f/ATOaSDlOtnqQt3582rP1k634/full.png

Mijn punt? Gebruikers interfaces die puur textueel of puur visueel zijn ingericht bereiken een hoop mensen niet, of veel minder goed. Ideaal zou zijn een combinatie van beiden.